Aynı arıza üçüncü kez hattı durdurduğunda ekipteki herkes bunu bir tesadüf sanmayı bırakır. Kök neden analizi, "bu neden tekrar oldu?" sorusunu içgüdüyle değil, veriyle ve sistematik bir yöntemle yanıtlama işidir. 5 Neden, balık kılçığı ve Pareto — en çok kullanılan üç aracı sahadan örneklerle ele alıyoruz.
Bir uygunsuzluğu geçici olarak gidermek çoğu zaman kolaydır: hatalı parçayı ayırırsınız, hattı tekrar çalıştırırsınız, gün kurtulur. Zor olan, o hatanın neden ortaya çıktığını bulup bir daha çıkmayacak hâle getirmektir. Kök neden analizi tam da bu ikinci işi yapar. Semptomu değil, semptomu doğuran asıl mekanizmayı hedef alır; böylece düzeltici faaliyet boşa kürek çekmek yerine gerçek bir kapanışa dönüşür.
Tek bir "en iyi" araç yoktur. Basit ve tek nedenli bir problemde 5 Neden dakikalar içinde sonuç verir. Nedenlerin çok ve dağınık olduğu durumlarda balık kılçığı (Ishikawa) ekibin aklını 6M başlıklarına göre toparlar. Elinizde onlarca hata tipi varsa ve neye önce eğileceğinizi bilemiyorsanız Pareto analizi sizi 80/20 mantığıyla doğru yere yönlendirir. Bu araçların üçü de bir DÖF ya da 8D çalışmasının içinde, D4 (kök neden) adımında yan yana kullanılır.
5 Neden zinciri, Ishikawa diyagramı ve Pareto grafiği — hepsi DÖF ve 8D modülünün içinde, kök nedenden düzeltici faaliyete ve etkinlik doğrulamasına kadar tek platformda ve tamamen ücretsiz.